ابراهيم اصلاح عربانى
83
كتاب گيلان ( فارسى )
نمودار شمارهء 1 - تركيب صنعت خانگى خانوارهاى استان گيلان ، تعداد و سهم نسبى عمدهترين صنعت خانگى ، سال 1365 . حصيربافى داراست . بيش از 4 / 15 درصد خانوارهاى داراى صنعت خانگى گيلان در سبد و حصيربافى فعاليت دارند . قالى ، قاليچه و گليمبافى و همانند آن با 2 / 4 درصد و ريسندگى الياف و پارچهبافى با 3 / 3 درصد مراتب بعدى را در صنعت خانگى استان دارا هستند . تركيب صنعت خانگى استان گيلان را در نمودار شمارهء 1 مىتوان ديد . كارگاههاى صنعتى كارگاه صنعتى به مكان ثابتى اطلاق مىشود كه محل انجام فعاليتهاى صنعتى منظم و مستمر باشد . طبق اين تعريف ، در سال 1365 ، استان گيلان داراى حدود 300 ، 15 كارگاه صنعتى بوده است . در حدود 2 / 52 درصد كارگاههاى مذكور در نقاط شهرى و بقيه در نقاط روستائى استان مستقر بودهاند . كارگاههاى مذكور حدود 3 / 16 درصد كل كارگاههاى استان را تشكيل مىدهند . « 2 » نسبت درصد كارگاههاى صنعتى به كل كارگاههاى استان گيلان در سال 1365 شمار شاغلان در سال 1365 ، شاغلان بخش صنعت استان گيلان برابر با 892 ، 54 نفر بودهاند . از اين تعداد ، حدود 700 ، 48 نفر را مردان و بقيه 6200 نفر را زنان تشكيل مىدادهاند . به عبارت ديگر ، در برابر هر 100 شاغل مرد ، 8 / 12 نفر شاغل زن وجود داشته است . حدود 11 / 53 درصد كل شاغلان صنعت استان را شاغلان مناطق شهرى و بقيه را شاغلان مناطق روستايى تشكيل مىدهند . صنعت استان حدود 5 / 8 درصد شاغلان استان گيلان را در خود جاى داده است . « 3 » نسبت درصد شاغلان استان گيلان در سال 1365 . نوع توليدات بر اساس نوع توليدات صنايع گيلان را مىتوان به 9 گروه عمدهء توليدى تقسيم كرد بيش از 4800 كارگاه صنعتى گيلان به توليد مواد غذايى ، آشاميدنى و دخانيات اختصاص دارد . صنايع نساجى ، پوشاك و چرم با بيش از 3700 كارگاه در مقام دوم قرار دارد . سومين مقام از نظر تعداد كارگاه متعلق به صنايع ماشينآلات و تجهيزات و ابزار و . . . است . تعداد كارگاههاى اين رشتهء فعاليت صنعتى به بيش از 2670 واحد بالغ مىشود . صنايع چوب و محصولات چوبى با بيش از 2300 كارگاه و صنايع محصولات كانى غيرفلزى با بيش از 1180 كارگاه در مقامهاى بعدى قرار دارند . در نمودار شمارهء 2 ارتفاع ستونها نشاندهندهء تعداد كارگاهها و اعداد درج شده در سرستونها مبين سهم نسبى هر يك از گروه عمدهء فعاليت است . مقياس توليد براى پى بردن به ويژگيهاى كارگاههاى صنعتى بهتر است آنها را از نظر تعداد كاركنان ( كارگران و كارمندان ) به 2 گروه تقسيم كنيم : كارگاههاى صنعتى داراى كمتر از 10 نفر كاركن را « كارگاههاى كوچك صنعتى » و كارگاههاى صنعتى داراى 10 نفر كاركن و بيشتر را « كارگاههاى صنعتى بزرگ » مىناميم . كارگاههاى بزرگ صنعتى از نظر تعداد بسيار كمتر از كارگاههاى كوچك هستند ، اما سهم نسبى آنها در توليد كشور بسيار بالاست . در سال 1366 ، توزيع تعداد كارگاههاى صنعتى بر اساس طبقات تعداد كاركنان نشان مىدهد كه فقط 4 / 3 درصد از كارگاههاى كل كشور را كارگاههاى داراى 10 نفر كاركن و بيشتر تشكيل دادهاند ، اما اين كارگاهها بيش از 61 درصد ارزش توليدات صنعتى كشور را ايجاد نمودهاند .
--> ( 2 و 3 ) . محاسبهشده از مركز آمار ايران ، سرشمارى عمومى نفوس و مسكن ، مهرماه ، 1365 ، استان گيلان ، جدول ق ، صفحهء 14 و جدول 20 صفحهء 88 .